العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
44
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
نجات او از خطرات دنيوى و اخروى خواهد بود . و شايد نقل اين جمله از پيغمبر ( ص ) در ذيل حديث به منظور اين جهت است كه نوح عليه السّلام در اين دعا كه ميخوانده است ( تمامى نعمتهاى بيشمارى كه انسان داراى آنها است همگى از جانب خدا است و فقط او است نعمت دهنده و يگانه رب و پروردگار و فقط او استحقاق حمد و سپاس و اطاعت و بندگى دارد ) و صادق بود بجميع اين مطالب يقين داشت و چيزى كه منافات با اين داشته باشد نظير توجه و توسل به ديگران و جلب رضايت مخلوق بدون نظر داشت رضاى حق و يا به ضميمهء رضاى حق چنين چيزها را انجام نداد و همين صدق و راستى سبب نجات نوح عليه السّلام شد و خداوند او را شكور و سپاسگزار نام نهاد . و بعضى از افاضل و دانشمندان گفته اين جمله صدق اللَّه با تشديد از باب تفعيل خوانده شده و با اين گفتار رسول كه در آخر روايت است حضرت صادق اشاره فرموده بنام ديگر نوح عليه السّلام و آن نجى اللَّه است و گفته است كه از اين ذيل استفاده مىشود كه اين جملات و اين دعا تصديق و اعتراف بتوصيفى است كه خداوند از خود نموده و گواهى به وحدانيت خويش فرموده است . و ديگرى گفته است تصديق پروردگار در مورد تكاليف حق يعنى قبول داشتن آنها و انجام دادن آن تكاليف و تصديق در مورد نعمتها يعنى شناختن و توجه داشتن قلبى به نعمتها و شكر و سپاس او را بجا آوردن . تمام شد گفتار بعضى افاضل - ولى پوشيده نيست كه معنائى كه ما نموديم بهتر است . 25 - كافى . على بن ابراهيم . . . از عمار دهنى كه گفت شنيدم از حضرت سجاد ( ع ) كه ميفرمود . خداوند دل اندوهناك و بنده شكرگزار را دوست دارد . ( و در مورد تشكر از افرادى كه به انسان احسان مىنمايند فرموده ) روز قيامت خداوند متعال از بندهاش سؤال مىكند كه آيا شكر فلانى را بجا آوردى و از او تشكر كردى ؟ عرض مىكند نه . بلكه من شكر تو را نمودم . خداوند ميفرمايد . تو كه شكر فلانى را ننمودى شكر مرا هم نكردى . سپس حضرت فرمود . سپاسگزارترين شما آن كس است كه از مردم بيشتر تشكر كند . بيان كل قلب حزين يعنى دلى كه اندوهناك است براى امور اخروى و در انديشهء آن است و در آنچه موجب نجات از كيفرهاى اخروى است و از چيزهائى كه از او خواسته شده غفلت نكند . و مقصود از حزن و اندوه ، اندوه براى امور دنيوى نيست . گر چه ممكن است منظور اين باشد كه وقتى خداوند بندهاش را دوست داشته باشد او را بانواع بلا و مصائب مبتلا مينمايد و در نتيجه او محزون و اندوهناك ميگردد بنا بر اين حزن و اندوه دنيوى مىشود ولى اين معنا بعيد به نظر ميرسد . كل عبد شكور يعنى شكر و سپاسگزاريش فراوان و زياد باشد بطورى كه هم شكر خدا را بجا آورد و هم شكر و سپاس وسائط نعمت را از پيامبر و ائمه اطهار عليهم السّلام